الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
187
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
و رنه سزاوار خداونديش كس نتواند كه بجا آورد ! ولى اينها همه مانع از آن نيست كه ما به مقدار توانايى به احصاى نعمتهايش بپردازيم ، چرا كه اين توجه هم درجه معرفت و جهان بينى و جهانشناسى توحيد ما را بالا مىبرد و هم شعله عشق خدا را در اعماق قلب ما فروزانتر مىكند ، و هم حس شكرگزارى را در ما تحريك مىنمايد . به همين دليل پيشوايان و بزرگان دين در سخنان خود و حتى در دعاها و مناجاتهايشان به شمردن گوشه اى از نعمتهاى بىپايانش مىپرداختند تا درسى باشد براى ديگران . ( در زمينه شكر نعمت و عدم توانايى انسان بر احصاى نعمتهاى پروردگار در ذيل آيه 34 سوره ابراهيم نيز بحث كردهايم ) . نكتهها : راه ، نشانه ، رهبر گرچه در آيات فوق سخن از راهها و طريق زمين به عنوان يك نعمت الهى به ميان آمده ، چرا كه راهها مهمترين وسيله ارتباط پيشرفت تمدن انسانى هستند و به همين دليل در برنامههاى سازندگى قبل از هر چيز به سراغ ايجاد راه مناسب مىروند ، زيرا بدون آن هيچ فعاليت عمرانى ممكن نيست . ولى به هر حال بيان قرآن در اين زمينه مىتواند الگويى براى « زندگى معنوى » انسانها نيز باشد چرا كه براى رسيدن به هر هدف مقدس قبل از هر چيز انتخاب راه صحيح لازم است ، و علاوه بر راه وجود علامات و نشانهها نيز اهميت حياتى دارند ، زيرا راههاى مشابه هم بسيارند ، و گم كردن راه اصلى در ميان آنها كاملا ممكن است ، اينجا است كه نقش « علامات » مشخص مىشود . مخصوصا مؤمنان كه در آيات قرآن به عنوان متوسمان ( هوشياران )